Verbeteren stabiliteit Hoornsedijk

Het waterschapsproject aan de Hoornsedijk boekt goede vooruitgang. Het project heeft als doel de waterkering te versterken. Daarbij zijn er twee belangrijke onderdelen:

  1. Het verbeteren van de stabiliteit van de dijk door het verleggen van sloten en het ophogen van de schuine kant van de dijk (het talud).
  2. Het beschermen van de dijk tegen graafschade door bevers bij vervanging wegdek door de gemeente.

Geen werkzaamheden in stormseizoen

Kabels en leidingen konden niet voor de zomer verplaatst worden. Daarom kan het waterschap pas na het stormseizoen (oktober 2025 tot maart 2026) in uitvoering. Tijdens het stormseizoen voert het waterschap geen werkzaamheden uit aan de keringen vanwege de waterveiligheid. De kans op storm en hoogwater is dan namelijk groter. Dit betekent dat het waterschap vanaf april 2026 aan de dijk aan de slag kan. Het waterschap start de aanbesteding op na het definitief worden van de lopende vergunning aanvragen. Daarna ontvangen bewoners een brief met informatie over de planning, bereikbaarheid en meer relevante zaken.

Hoornsedijk blijft goed bereikbaar tijdens uitvoering

Voor het eerste deel van het werk is er geen wegafsluiting nodig. Dit is natuurlijk goed nieuws voor aanwonenden, bezoekers, en gebruikers van de Hoornsedijk. Uiteraard worden er wel verkeersveiligheidsmaatregelen getroffen. Ook worden fietsers vanuit Haren en Groningen er tijdig op geattendeerd dat het verstandiger en veiliger is om via de fietssnelweg langs het kanaal te fietsen.

Vervanging en aanpassing wegdek Hoornsedijk

Vanuit de gemeente zijn er op dit moment geen updates over het ontwerp en de planning. Zij gaan in uitvoering nadat het waterschap haar werkzaamheden aan de versterking van de stabiliteit van de Hoornsedijk uitgevoerd heeft.

Verwachte effecten van KRW-maatregelen in Polders Oosterland Lappenvoort positief

In Polders Oosterland Lappenvoort nemen we maatregelen om de waterkwaliteit te verbeteren. Daarmee versterken we de natuur én voldoen we aan de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW). De eerste voorspellingen laten een positief effect zien. 

Gezond water voor mens, dier en plant 

Volgens de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) moeten EU-landen voor 2027 maatregelen nemen om de waterkwaliteit te verbeteren. Het gaat hierbij om acties die het oppervlaktewater en grondwater chemisch schoon en ecologisch gezond maken. Gezond water is essentieel voor planten, dieren en natuurlijk de mens. 

Ook in Polders Oosterland Lappenvoort nemen we KRW-maatregelen: we stoppen met bemesten en verhogen het waterpeil. Zo verbeteren we de waterkwaliteit en gaan we verdroging van de polders tegen. Hopelijk keren zo planten en dieren terug die kenmerkend zijn voor een dynamisch beekdallandschap. De roerdomp bijvoorbeeld, een moerasvogel die leeft in waterrijke gebieden met riet. Mooi als we de lage, dreunende “boe-oem” die klinkt als het geluid van een misthoorn in het voorjaar horen in dit gebied 

Veranderingen in kaart brengen 

Om erachter te komen wat de maatregelen precies opleveren, doen Waterschap Hunze en Aa’s, Waterschap Noorderzijlvest en ingenieursbureau Arcadis onderzoek. Arcadis ontwikkelde een computermodel dat berekent hoe de situatie in en rond de polders verandert met bepaalde maatregelen. “Het model laat bijvoorbeeld zien wat een hoger waterpeil doet met de waterkwaliteit in het gebied en in de omgeving”, zegt Hermen Klomp, adviseur op het gebied van waterkwaliteit en aquatische ecologie bij Waterschap Hunze en Aa’s. “

Steeds schoner water 

Volgens de eerste berekeningen lijken de maatregelen een positief effect op de waterkwaliteit in en rond het gebied te hebben. “In het verleden waren de waterstanden laag en werd de grond bemest. Bij regen kwam mest uit de bodem in het oppervlaktewater terecht,” vertelt Hermen. “Door te stoppen met bemesten, komt er minder fosfor en stikstof in het oppervlaktewater terecht. Dat komt de waterkwaliteit ten goede.” Ook het verhogen van het waterpeil is gunstig voor de waterkwaliteit. Door de veenbodems in het gebied nat te houden oxideert het veen minder snel. Bij veenoxidatie komen er namelijk ook voedingstoffen vrij. Uiteindelijk gaat de waterkwaliteit er flink op vooruit. “Het wordt echt een heel stuk beter, het effect is best groot en zie je snel,” aldus Hermen.  

Ook invloed op omringend gebied 

De KRW-maatregelen hebben niet alleen invloed op de Drentsche Aa in Polders Oosterland Lappenvoort zelf, maar ook op de omliggende wateren: het Paterswoldsemeer en in mindere mate op het Noord-Willemskanaal. “Het water zal daar steeds schoner worden”, aldus Hermen. “En als het eenmaal schoon genoeg is, moeten we zorgen we dat het zo blijft. Daarom blijven we monitoren.” 

Meer jonge vis door nieuwe natuurvriendelijke oevers

De afgelopen jaren is er hard gewerkt aan het verbeteren van de waterkwaliteit in en rond het Paterswoldsemeer. Zo zijn veel van de oevers (de randen van het meer) aangepakt. De resultaten worden langzaam zichtbaar. Het Waterschap Noorderzijlvest houdt dit goed in de gaten, onder andere door onderzoek en metingen.

Wat zijn natuurvriendelijke oevers?

Vroeger had het meer vooral steile oevers. Dat is slecht voor jonge vissen en kleine waterdiertjes. Daarom zijn er op meerdere plekken natuurvriendelijke oevers gemaakt. Deze oevers lopen geleidelijk af het water in. Hierdoor ontstaat er ruimte voor planten en dieren.

De planten die nu langs en in het water groeien, helpen ook de waterkwaliteit. Ze halen bijvoorbeeld fosfaten uit het water. Dat is belangrijk voor een gezond meer.

Eerst een 0-meting: wat was er voor de aanleg?

Voordat de oevers werden aangepast, is er een nulmeting gedaan. Daarbij is gekeken welke planten er toen al waren. Toen bleek dat 80% van de oever bestond uit bomen, zoals zwarte els en wilg. In het water groeide op die plekken vooral één soort waterplant: het doorgroeid fonteinkruid.

Nu veel meer soorten planten

Tijdens de eerste meting na de aanleg is goed nieuws gevonden: er zijn nu veel meer plantensoorten. In totaal zijn er 17 soorten geteld. De oevers hebben nu minder bomen, maar veel meer planten die goed zijn voor het water en de dieren die daarin leven, zoals:

  • Echte valeriaan
  • Gele lis
  • Hoge cyperzegge
  • IJle zegge
  • Riet
  • Zwanenbloem

Ook onder water groeien er meer soorten. Naast het doorgroeid fonteinkruid zijn er nu ook:

  • Smalle waterpest
  • Stomp fonteinkruid
  • Gekroesd fonteinkruid

Veel jonge vis tussen de planten

Tussen de nieuwe waterplanten zijn veel jonge vissen gezien. Dit is een goed teken! Er zijn nu nog te weinig (verschillende) vissen in het meer. De verwachting is dat de visstand beter en meer gevarieerd wordt. Dat wordt de komende jaren goed gevolgd.

Meten is weten: hoe wordt alles gecontroleerd?

Het waterschap meet al jaren de waterkwaliteit. Dat gebeurt met een speciaal programma van de overheid (de Europese Kaderrichtlijn Water). Er wordt gekeken naar:

  • Stoffen in het water (chemie)
  • Dieren, planten en algen in het water (biologie)

Normaal wordt de biologie elke 3 jaar onderzocht, maar omdat de oevers pas zijn aangepast, gebeurt dit tot en met 2027 elk jaar.

Ook aandacht voor andere plekken in het meer

Niet alleen de natuurvriendelijke oevers worden gevolgd. Een onafhankelijke waterplantenexpert kijkt ook naar de rest van het meer. Als er te veel planten komen, dan zal Meerschap Paterswolde een deel maaien.

Conclusie: een goed begin

De eerste resultaten van de nieuwe oevers zijn positief. Er zijn meer planten en meer jonge vissen. Dat is goed voor de natuur en voor de kwaliteit van het water. De komende jaren blijft het waterschap dit goed volgen.

De monitoringsverslagen tot zo ver zijn te vinden op: Project Gebiedsprogramma Paterswoldsemeer | Waterschap Noorderzijlvest

natuurvriendelijke oever1

Foto van meetpunt 5527-O voor aanleg van de natuurvriendelijke oever

natuurvriendelijke oever2

Links op de foto: meetpunt 5527-O na aanleg van de natuurvriendelijke oever

mp logo wave
informatiebord

Meerschap Paterswolde

Veenweg 46
9752 XS Haren

050 5255381
info@meerschap-paterswolde.nl

facebook-64 youtube-64 twitter-64